gebaar van rouw - foto: Dr. Sylvina Zanker
Tekening: voor en na het verlies

Wilt u boeken lezen
over verlies en rouw?
Klik hier voor titels
en korte beschrijvingen.

Meeleven bij rouw

Tegenwoordig wordt er veel aandacht besteed aan afscheid en uitvaart. Maar daarna is er stilte. De naaste omgeving weet vaak niet goed hoe om te gaan met de rouwende. De bijdragen op deze pagina gaan in op veelvoorkomende vragen over rouw.

Luisteren hoe het voelt

Rouw is steeds weer anders. De reacties en gevoelens die worden beschreven, geven geen volledig overzicht weer van wat men in verdriet kan meemaken.

 

Het kan echter een troost betekenen te weten dat al deze reacties mogelijk en normaal zijn in een rouwproces. Als mensen dit beter weten en begrijpen, kan het hen behoeden voor de angst dat ze gek aan het worden zijn.

 

Ontvankelijk luisteren
Het kan wellicht zorgverleners en familieleden meer rust geven om ontvankelijk naar de rouwenden te luisteren en hun de kans te geven zich uit te spreken. Luisteren hoe het voelt, is vaak een zeer adequate vorm van helpen en ondersteunen in het verdriet.

 

Zo bouwt men geen dam op tegen het verdriet, maar een bedding waarin het verdriet kan wegvloeien.

 

Met toestemming van de auteur overgenomen uit: Vingerafdruk van verdriet (1999)

Foto Manu Keirse

Manu Keirse
Prof. dr. Manu Keirse is als klinisch psycholoog
verbonden aan de faculteit geneeskunde
van de Katholieke Universiteit Leuven.
Hij is een veelgevraagd spreker over omgaan
met verlies en verdriet.
Auteur van 10 boeken over dit onderwerp,
uitgegeven door Terra Lannoo, Arnhem.


Rouwen = het gevoel van Verlies en Verandering

Een ingrijpend verlies ontwricht het bestaan van de rouwende, zowel emotioneel als fysiek. Rouwbegeleider Jacqueline Tondu benoemt hier de belangrijkste aspecten van rouw.

 

Ervoor - erna
Wanneer je iemand verliest die veel voor je betekent, verandert dat je leven in één klap. Die ander die tot nu toe vanzelfsprekend deel uitmaakte van je bestaan, is er opeens niet meer. Er is een scheidslijn ontstaan tussen ervoor en erna. Dat is niet te bevatten!

 

Ongeloof en ontkenning
Kort na zo'n ingrijpend verlies zijn ongeloof dat iemand er niet meer is en zelfs ontkenning normale reacties. Pas heel geleidelijk begin je de werkelijkheid schoksgewijs te accepteren.

Tijdens dat rouwproces word je geconfronteerd met veel, vaak onbekende en tegenstrijdige gevoelens zoals verwarring, wanhoop, verdoving, woede, diep verdriet, angst, het gevoel gek te worden en schuldgevoel.

 

Emoties
Kenmerkend voor rouwen is de ongewone heftigheid waarmee deze emoties, vaak onverwacht, kunnen optreden. Je (her)kent jezelf niet meer en dat maakt je heel onzeker. Alles is uit evenwicht.

Rouwen vormt daardoor - ook lichamelijk - een zware belasting: je hebt minder weerstand en bent heel kwetsbaar. Alleen al het eerste jaar zonder die ander door zien te komen, is een enorme opgave. Vaak gebeurt dit in een roes. Het is overleven.

 

Heling
Heling van de diepe wond die in je is geslagen, vraagt naast liefdevolle aandacht van je omgeving dan ook vooral tijd en geduld.

Jacqueline Tondu

Jacqueline Tondu
sinds 1997 erkend rouwbegeleider en -therapeute.
Daarvoor was zij docent drama en creatief therapeut.
Jacqueline Tondu geeft ook lezingen en workshops
over dood, rouw, rituelen en creatieve verwerking.
info@tondu-rouwbegeleiding.nl
Telefoon: 0229-271521